Overlay
  • Algemeen
  • Algemeen
  • Algemeen

Marktperspectief

Kelvin vs Celsius: het absolute nulpunt

Op een veel te warme zondagochtend in januari was ik bezig mijn tas te pakken voor een paar dagen skiën. Lekker naar de bergen en de kou. En toen dacht ik opeens aan mijn natuurkunde les op de middelbare school over Kelvin en Celsius. Ik neem u even mee terug naar deze les, waarbij ik, voor het gemak, de Amerikanen (lees: Fahrenheit) maar even buiten beschouwing laat....


Celcius

In 1742 presenteerde Anders Celsius zijn temperatuurschaal. Celsius ging uit van twee referentiepunten:

  • Het eerste punt, de temperatuur waarbij water bevriest, noemde hij 0 °C.
  • Het tweede punt, de temperatuur waarbij water kookt, noemde hij 100 °C.

Kelvin

De kelvin is bedacht door William Thomson, later Lord Kelvin. Eigenlijk is de schaal van Kelvin een afgeleide van de schaal van Celsius, alleen het nulpunt is anders. Hoe lager de temperatuur, hoe minder de moleculaire beweging is. Op de laagst mogelijke temperatuur is er helemaal géén moleculaire beweging meer. Dat allerlaagste punt, het absolute nulpunt, is 0 kelvin (0 K). In de Celsiusschaal is datzelfde punt -273,15 °C


 

En ondanks dat ik in gedachten al in de bergen zat, vroeg ik mij (en noem het maar beroepsdeformatie) af: wat is eigenlijk het absolute nulpunt van de rente?

Het is nog niet zo lang geleden dat wij dachten dat de rente niet lager kon (zo rond de 3% voor een 10 jaars IRS) en dat het ‘nulpunt’ wel bereikt was. Maar, niets bleek minder waar… We zagen de rente stijgen en weer dalen, maar per saldo was het de afgelopen jaren toch een blauwe afdaling naar het dal. Maar, zoals u allen weet, daalde de rente zelfs tot onder de 0%. De schoolboeken de prullenbak in (had ik overigens na mijn eindexamen al meteen gedaan, maar dat terzijde) en de beleggers in shock. Het blijkt maar dat economie geen exacte wetenschap is en dat ook emoties en marktomstandigheden de ‘economische wetten’ kunnen beïnvloeden. Maar is er een absoluut nulpunt van de rente?

Dat denk ik wel. Immers, als je met percentages van -20% of misschien wel -50% te maken zou hebben, blijft er niets meer van je vermogen over. Beleggers zullen dan eerder overstappen naar bijvoorbeeld edelmetalen (zoals goud en platina), grondstoffen (zoals koffie en granen) of aandelen (tja, een koersverlies in deze omstandigheden is dan ook niet zo erg), zodat de vraag zal opdrogen.

Maar waar deze precies ligt is niet op basis van een mathematische berekening te bepalen, omdat deze afhankelijk is van veel (onzekere) factoren in de markt, marktsentiment en wetgeving. Immers, veel instellingen zijn vanuit wetgeving verplicht om deels in vastrentende producten met hoofdsomgarantie (het is maar hoe je dit bekijkt…) te beleggen, waardoor er altijd vraag (en dus ook aanbod) zal zijn, ook als de rente erg negatief is.

Met het oog op de wintersport mij mag ie van mij in ieder geval ‘onder 0’ uitkomen, in Oostenrijk, de Celsius natuurlijk…

Michiel van der Leede